لجستیک و زنجیره تامین
این وبلاگ اکنون یکی از مراجع اصلی مباحث لجستیک و زنجیره تامین در ایران است که تاثیرگذاری آن به لطف خدا و تلاش دست‌اندرکاران و پشتیبانی مخاطبان، بسیار زیاد بوده و اکنون در کنار ماهنامه لجستیک و زنجیره تامین یکی از مراجع اصلی درسی و آموزشی کشور شده است. این وبلاگ به طور تخصصی به مباحث حوزه لجستیک و مدیریت زنجیره تامین پرداخته و تلاش می کند موضوعات و مباحث روز مربوط را مطرح کرده و در اختیار دوستداران این حوزه قرار دهد.
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار - سه‌شنبه ۱۳٩۱/۳/۳٠

تهیه کننده: مجتبی سلیمانی سدهی, گروه پژوهشهای لجستیک و زنجیره تامین

روند رو به رشد رقابت در عرصه اقتصاد جهانی، کسب‌وکارهای مختلف را در سراسر جهان وادار کرده است تا نسبت به کاهش هزینه‌هایشان برنامه‌ریزی‌های عملی انجام دهند. هرچند که رویکردهای سنتی به کاهش هزینه‌ها از طریق کاهش اتلافها در درون بنگاهها بوده است؛ ولی امروزه رویکرد برون‌سپاری مورد استقبال بنگاههای بزرگ در جهت کاهش هزینه‌هایشان قرار گرفته است. همکاری و تعاونی بنگاههای بزرگ با پیمانکاران صنعتی و نیز تامین‌کنندگان کوچک می‌تواند باعث افزایش کارایی بنگاههای بزرگ شده و در نتیجه باعث کاهش قیمت کالاها برای مصرف‌کننده شود. 


از سویی دیگر، پیمانکاران جزء صنعتی[1]، چه در سطح ملی و چه در سطح بین‌المللی، نقشی انکارناپذیر در توسعه صنعتی ایفا می‌نمایند. با این حال، جهت ماندگاری و رشد مجموعه پیمانکاران صنعتی در صنایع مختلف با انواع و اندازه‌های مختلف (به‌خصوص صنایع کوچک‌ومتوسط) بایستی حداقل شرایطی فراهم باشد. ضمن اینکه پیمانکاران صنعتی، به‌طور طبیعی، در فشردگی صنایع کنونی امکان رشد مناسب را نداشته و نیازمند برنامه‌های حمایتی می‌باشند.

ارتباطات مختلفی که بین پیمانکاران صنعتی با یکدیگر و نیز با شرکتهای تولیدی بزرگ شکل می‌گیرد از مهمترین عوامل رشد و رقابت‌پذیری این پیمانکاران جزء محسوب می‌شود. لذا، شکل‌دهی تشکیلاتی برای مدیریت این ارتباطات به‌خصوص در شرایط اقتصادی صنعتی کنونی در حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط (به‌خصوص در کشورهای در حال توسعه و ازجمله ایران) یک امر لازم و حیاتی در پایداری و بقای پیمانکاران جزء می‌باشد. ضمن اینکه این ارتباطات باعث دسترسی مناسبتر و سریعتر بنگاههای تولیدی بزرگ و فراملیتی به پیمانکاران واجد شرایطی می‌شود که بتوانند برخی از فعالیتهای غیرکلیدی خود را بدانها برونسپاری کرده و با تمرکز بر فعالیتهای کلیدی خود، ظرفیتهای صنعتی و تولیدی خود را افزایش دهند.

در همین راستا، تجربه کشورهای درحال‌توسعه بیانگر آن است که برنامه توسعه شبکه‌های همکاری مشارکتی و پیمانکاری صنعتی[2] (SPX) که توسط سازمان یونیدو[3] تدوین شده است می‌تواند یک برنامه مؤثر و قوی جهت کمک به پیمانکاران صنعتی و صنایع کوچک و متوسط[4] (SME) این کشورها باشد. این برنامه از سال 1985 توسط سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو) اجرایی گردیده است.

مراکز همکاری مشارکتی و پیمانکاری صنعتی (SPX) منجر به ایجاد شبکه‌ای موفق برای کسب‌وکارها در کشورهای درحال‌توسعه شده است. مهمترین و اصلی‌ترین بهره‌برداران از رویکرد توسعه SPXها در کشورهای درحال‌توسعه یا کمتر توسعه یافته، صنایع کوچک و متوسط آن کشورها (SMEها) خواهند بود. از این طریق، صنایع کوچک و متوسط فرصت خودنمایش و دیده شدن خوبی از سوی بنگاههای بزرگ خصوصی و نیز بخشهای تدارکات دولتی خواهند یافت که این امر منجر به افزایش خروجی‌ها و سرمایه‌های آن صنایع خواهد شد. در نقطه مقابل نیز، کسب‌وکارهای بزرگ و فراملیتی (به‌عنوان بازیگران و پیمانکاران اصلی) از افزایش سطح خدمات و پیشرفت صنایع کوچک محلی منتفع خواهند شد. این امر باعث کاهش هزینه‌های تدارکات کسب‌وکارهای فراملیتی و همچنین افزایش مقبولیت آنها از سوی کشورهای در حال توسعه (به عنوان بازیگران سیاسی و اقتصادی مهم در رشد اقتصادی کنونی) خواهد گردید.

برخی از مهمترین ماموریتهای SPXها عبارتست از:

  • گردآوری اطلاعات فنی درخصوص توانمندیها و ظرفیتهای تولیدی کسب‌وکارهای زیرمجموعه خود در بخشهای مختلف همچون: فلزات، پلاستیک، لاستیک، الکترونیک و خدمات صنعتی؛
  • دایر کردن بانکهای داده جامع و کامپیوتری از آمار و اطلاعات سطح بنگاهی با استفاده از یک سیستم استاندارد نامگذاری مثل ISIC؛
  • برقراری ارتباط بین پیمانکاران فرعی (محلی) با پیمانکاران اصلی (فراملیتی) که به‌دنبال شرکای قابل اعتماد و واجد شرایط برای تولید محصولاتشان یا فراهم کردن خدمات موردنیازشان هستند. درواقع، SPXها در نقش یک خانه شفاف‌سازی بین شرکتهای جوینده خدمات صنعتی و شرکتهایی که فراهم‌کننده پیمانکاری جزء، تامین‌کنندگی و مشارکتهای صنعتی هستند عمل می‌کنند.
  • همکاری با تامین‌کنندگان و پیمانکاران جزء صنعتی بالقوه در جهت سازماندهی یک اتحادیه یا خوشه منسجم تولیدی به‌منظور مذاکره و توافق‌نامه با پیمانکاران اصلی؛

علاوه بر اینها، اکثر SPXها اقدام به تدوین برنامه‌های توسعه و ارتقای تامین‌کنندگان می‌نمایند که از آن طریق تامین‌کنندگان و پیمانکاران جزء صنعتی را به تشکیل خوشه‌های صنعتی ترغیب می‌نماید که باعث بالا بردن مهارتهای تجاری و فنی آنها شده و توانمندیهای آنها را در برآورده کردن نیازمندیهای کیفیتی خریداران و پیمانکاران اصلی را افزایش می‌دهد. لازم به تاکید است که این برنامه‌ها به‌طور مشترک با سایر مؤسسات صنعتی قانونی هر کشور تدوین و اجرایی می‌گردند. SPXها نقش یک کاتالیزور اصلی یا عامل تحریک برای اینچنین برنامه‌هایی را ایفا می‌کنند.

برپایه قواعد حاکم بر فضای کسب‌وکار هر کشور، یک مرکز SPX می‌تواند در یک انجمن بخش خصوصی (مثل: اتاق بازرگانی، انجمن تولیدکنندگان و مانند اینها) یا در یک مؤسسه دولتی (مثل: سازمان توسعه سرمایه‌گذاری، سازمان توسعه بنگاههای کوچک‌ومتوسط و مانند اینها) واقع شود.

در مجموع، شبکه‌های همکاری مشارکتی و پیمانکاری صنعتی باعث دسترسی بنگاههای کوچک و متوسط کشورهای درحال‌توسعه به بازارهای جهانی و مشارکت آنها در سیستم‌های تولیدی و زنجیره‌های تامین جهانی می‌شود. بنابراین این بنگاههای کوچک خواهند توانست ظرفیتهای تولیدی و خدماتی خود را در بازارهای ملی و بین‌المللی ارتقا داده و با شرکای داخلی و خارجی متعددی همکاری نمایند.

باتوجه به مطالب ارایه شده به‌نظر می‌رسد که اجرای برنامه توسعه SPXها در کشور ایران نیز بتواند منافع و بهره‌مندی حایز اهمیتی نصیب توسعه اقتصادی و صنعتی کشورمان نماید. این برنامه علاوه بر اینکه فعالیت صنایع مختلف کشورمان (به‌خصوص صنایع کوچک و متوسط)‌ در بازار جهانی و تعامل با صنایع بزرگ دنیا را تسهیل می‌کند، زمینه لازم برای آماده‌سازی صنایع کشور در روند جهانی‌سازی را فراهم می‌آورد. اجرای این برنامه به‌نحو صحیح و در تعامل مثبت با سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو)، به‌طور قطع باعث بهبود فضای کسب‌وکار کشور که بخش اعظمی از آن را بنگاههای صنعتی کوچک‌ومتوسط تشکیل می‌دهند شده و امکان بهره‌گیری از کمکهای فنی و مالی سازمان ملل متحد را نیز فراهم خواهد نمود.



[1] Subcontractor

[2]  Subcontracting and Partnership Exchanges (SPX)

[3]  UNIDO

[4] Small & Medium Enterprises (SME)

مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار
اعضاء: مجتبی سلیمانی سدهی، الناز میاندوآبچی، احسان بلندی‌فر، مهدی همتی، محسن شیخ‌سجادیه، ابوالفضل شفایی، حوریه امیدی
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar