لجستیک و زنجیره تامین
این وبلاگ اکنون یکی از مراجع اصلی مباحث لجستیک و زنجیره تامین در ایران است که تاثیرگذاری آن به لطف خدا و تلاش دست‌اندرکاران و پشتیبانی مخاطبان، بسیار زیاد بوده و اکنون در کنار ماهنامه لجستیک و زنجیره تامین یکی از مراجع اصلی درسی و آموزشی کشور شده است. این وبلاگ به طور تخصصی به مباحث حوزه لجستیک و مدیریت زنجیره تامین پرداخته و تلاش می کند موضوعات و مباحث روز مربوط را مطرح کرده و در اختیار دوستداران این حوزه قرار دهد.
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار - شنبه ۱۳٩۱/۱/٢٦

منبع: سایت شرکتهای انبارهای عمومی و خدمات گمرکی ایران

در ادامه مباحث ارایه شده با عنوان «چشم‌انداز زنجیره تامین در سال 2016»، اکنون قسمت پنجم از این بحث با عنوان «یک مدل جدید برای زنجیره تامین مشترک مضاعف» که با همت شرکتهای انبارهای عمومی و خدمات گمرکی ایران ترجمه شده است به علاقمندان تقدیم می‌گردد.


فصل چهارم؛ یک مدل جدید برای «زنجیره تامین مشترک» مضاعف

 یکپارچه‌سازی راه‌حل‌های پیشرفت و مفاهیم همکاری در یک مدل، زنجیره تامین آینده را ارایه می‌کند تا کارایی جدید و کاهش هزینه را برای صنعت به ارمغان بیاورد.

آیا صنعت لجستیک می‌تواند آینده خود را فقط به اجرای پیشرفت‌های افزایشی از سوی شرکت‌های خصوصی محدود کند؟ جواب واضح است : «خیر». تغییرات جدی برای بهبود وضعیت انتشار گاز CO2، تراکم ترافیک، ساده‌سازی زیرساخت و هزینه‌های زنجیره تامین نیاز است.

 زنجیره تامین آینده نیازمند یک تغییر ساختاری همراه با راه‌حل‌های پیشرفت و اجزای مشترک یکپارچه است. این مدل یکپارچه، درک «گزارش 2016» را آسان‌تر می‌کند.

 چه می‌شود اگر بتوان موارد زیر را بیش از 20 درصد کاهش داد:

 • هزینه حمل‌ونقل در هر پالت

• هزینه جابه‌جایی و بررسی در هر پالت

• زمان انتقال

• انتشار گاز CO2 به ازای هر پالت

 تحقیقات گسترده‌ای نشان داد که «شاخص‌های کلیدی عملکردی» (KPIs) برای هزینه‌های حمل و نقل، هزینه‌های جابه‌جایی، مسافت نهایی طی شده کامیون‌ها، انتشار CO2 و زمان انتقال می‌تواند به طور قابل ملاحظه‌ای در این مدل یکپارچه بهبود یابد؛ البته این مدل، صرفه‌جویی هزینه انرژی اضافی را به حساب نمی‌آورد.

 بخش قبل، به تفصیل ابزارهایی که برای زنجیره تامین آینده به آن‌ها نیاز داریم، پرداخت. همکاری و تشریک مساعی، کلید قرار دادن تمام عناصر درکنار یکدیگر به عنوان یک مدل یا ساختار جدید است.

 این مدل شامل چندین جزء همکاری مختلف می‌شود که می‌توانند با قرارگیری در کنار هم، یک مدل همکاری را به وجود آورند. توجه کنید که اجزا تنها در یک صورت می‌توانند با هم همکاری کنند. مناطق مختلف، بازارهای متفاوت و شرکت‌های مختلف باید ارزیابی شوند که این اجزا چقدر می‌توانند اثرات را به حداکثر برسانند.

 در ساختار زنجیره تامین آینده می‌توان چهار جزء همکاری زیر را برشمرد:

 1. اشتراک اطلاعات – تحریک زنجیره تامین مشترک

2. انبارداری مشترک

3. توزیع مشترک

4. توزیع مشترک غیر شهری

 مثال‌های این اجزا سابق بر این ذکر شده، اما باید خاطرنشان کنیم که کلید اجرای آن‌ها در صنعت باعث همکاری بهبود یافته می‌شود.

 اجزای زنجیره تامین آینده 2016

 • مدل آینده بر پایه اشتراک اطلاعات چند شریک از جمله ذی‌نفعان کلیدی خواهد بود که متشکل است از: مصرف‌کنندگان (متقاضیان: مردم معمولی یا مغازه‌داران)، تامین‌کنندگان، تولیدکنندگان، ارایه‌دهندگان خدمات لجستیک و خرده فروشان.

 • بعد از تولید، محصولات به انبارهای مشترک که تولیدکنندگان متعدد محصولاتشان را در آن ذخیره می‌کنند، انتقال داده خواهد شد.

• حمل و نقل مشترک از انبار مشترک به قطب شهری و به مراکز قطب منطقه‌ای تحویل داده خواهند شد.

 • مکان انبارها در حومه شهرها، تغییر شکل داده خواهند شد.

 • مناطق غیر شهری، مراکز قطب منطقه‌ای خواهند داشت که در آن محصولات برای توزیع نهایی قرار خواهند گرفت.

 • توزیع نهایی به مغازه‌ها و خانه‌ها در مناطق شهری و غیرشهری با استفاده از دارایی‌های کارآمد صورت می‌گیرد.

  1. اشتراک اطلاعات – تحریک زنجیره تامین همکاری

 همکاری زنجیره تامین فقط می‌تواند با شفافیت کامل تمام اطلاعات کارآمد باشد. این موضوع برای رویکردهای مشارکتی به منظور بهبود در دسترسی خیلی مهم است.

 اطلاعات درباره وضعیت واقعی آیتم‌ها در زنجیره تامین، در هر زمان، برای مختصات تمام جریانات تدارکات ترکیبی در ساختار زنجیره تامین آینده 2016 بسیار حساس و مهم است. 

 اشتراک داده‌های استاندارد بر اساس استفاده از کلیدهای GS1 و استانداردهای پیام معامله، باید صورت بگیرد. داده‌های برجسته و مهمی وجود دارد که باید به شکل استاندارد به اشتراک گذاشته شود تا به طور صحیح محصولات را در سراسر زنجیره تامین بررسی کنند، چراکه بررسی صحیح مانع از اشتباه و دوباره‌کاری می‌شود:

 • بررسی محصول

• خصوصیات

• اطلاعات طبقه‌بندی

• شماره بین‌المللی موقعیت (GLN) (Global Location Numbers)

 داده‌های برجسته دیگری مرتبط با مکان‌ها مثل مکان گره و مدت زمان انتقال بین گره‌ها هم باید به اشتراک گذاشته شوند.

 برای جلوگیری از کمبود موجودی، اطلاعات مربوط به تقاضا مثل داده‌های فروش POS، داده‌های فروش اینترنتی و داده‌های مرتبط دیگر باید به موقع به اشتراک گذاشته شوند. این قاعده همچنین برای اطلاعاتی در خصوص مکان‌ها، کمیت و وضعیت نیز به‌کار می‌رود.

 رخدادهایی در زنجیره تامین مثل روانه ساختن یک محصول جدید به بازار و تبلیغات، روند فروش کالاهای عادی را مختل می‌کند. اگر صنعت بخواهد که به درستی این رخدادها را مدیریت کنید و به سطح بالایی از دسترسی محصول در هر زمان و مکانی که مصرف‌کننده بخواهد، برسد؛ داده‌ها و اطلاعات وابسته مهم خواهند بود.

 2. انبارداری مشترک

 انبارداری مشترک امروزه به همراه عواملی که بسیار فراتر از همکاری بین انبارها است، وجود دارد و یک جزء اصلی از ساختار زنجیره تامین آینده به حساب می‌آید. عنصر اصلی این است که هم خرده‌فروشان و هم تولیدکنندگان باید در بخشی از عوامل انبارداری مشترک باشند؛ یعنی نباید فقط انبار را با تولید‌کنندگان شریک شوند.

 برای مثال، انبارهای مشترکی که به دقت محلشان تعیین شده، محصولات را از چندین تولیدکننده می‌گیرد و از آنجا محصولات بین یک یا چندین خرده‌فروشی که از شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل‌ها و کانال‌ها استفاده می‌کنند، توزیع می‌شود؛ البته بر اساس مدل‌های توزیع شهری و غیرشهری.

 تغییر مکان انبارها احتمالا برای بهبود شاخص‌های کلیدی عملکردی زنجیره تامین جدید نیاز است؛ چراکه کوتاه کردن زنجیره و افزایش انعطاف‌پذیری در اختصاص دادن موجودی به تقاضا، در زنجیره تامین آینده بسیار حایز اهمیت است.

 طبقه‌بندی اطلاعات برای این امر نیز خیلی مهم است؛ بنابراین، این بخش به طور کامل بر اشتراک داده‌های بهبود یافته تاکید می‌کند. تمام محصولات نمی‌توانند در یک انبار قرار بگیرند. به همین دلیل، انبارهای مشترک، باید چندین KPI را بهبود بخشند، مانند:

 • استفاده کامل از ظرفیت انبار

• بهینه‌سازی حمل‌ونقل از طریق تحویل مشترک از انبار

• کاهش انتشار گاز CO2 و همچنین کاهش مصرف انرژی با استفاده از آخرین تکنولوژی‌ها (مثل ساختمان‌ها و کامیون‌های کارآمد).

 برای موفقیت، این عامل نیازمند سطح بالایی از اعتماد و تعهد بین تولیدکنندگان، خرده‌فروشان و ارایه‌دهندگان خدمات لجستیک است.

 3. توزیع مشترک شهری

 ساختار زنجیره تامین آینده، مدل‌های مشارکتی جدیدی را برای توزیع به شهر‌ها پیش‌بینی کرده است که باید در زیر ساختارهای شهری به کار بروند. برای حمل‌ونقل به محدوده‌های شهری، کاهش تراکم و انتشار گاز CO2، چالش‌های اصلی هستند که باید به آنها توجه شود. به عبارت دیگر، زیرساخت مشترک برای تحویل به مناطق شهری برای محدود ساختن تعداد کامیون‌هایی که به شهر می‌روند، طراحی شده است. 

 ادغام جریان‌های مختلف به یک زیرساخت، یک قدم بزرگ رو به جلو خواهد بود. عنصر کلیدی «قطب شهری» با عملیات مشترک نامیده می‌شود. 

 راه‌حل نهایی برای هر دسته متفاوت خواهد بود:

• بارگیری کامل برای مغازه

• بارگیری کمتر برای مغازه‌های کوچک‌تر

• بسته‌ها؛ شامل تحویل در خانه مشتریان

 برای دسته اول، تغییرات در کارایی و فرستادن کامیون‌ها می‌تواند کافی باشد؛ اما دو دسته دیگر می‌توانند به بیرون از شهر فرستاده شوند و با حالت‌های دیگری از حمل‌ونقل به شهر آورده شوند، مثل وسایط نقلیه برقی.

 به علاوه، برای در نظر گرفتن رشد مورد انتظار در تحویل به خانه‌ها و محدوده‌های شهری، مدل‌های دیگر برای تحویل در خانه و توزیع در همسایگی باید با مدل بازپرسازی شهری ادغام شوند. این تثبیت، مدل‌های مختلف تحویل را با استفاده از مفهوم «قطب‌های شهری» نشان می‌دهد که محصولات مختلف بر اساس راه‌های سفارش‌دهی گونانگون مانند آنلاین و یا فروشگاهی، ارسال می‌شوند. 

 مدل‌های جدید توزیع در همسایگی، تحویل کارآمد را ممکن می‌سازد. به مصرف‌کنندگان این امکان داده می‌شود تا کالایی را که آنلاین سفارش داده، در منزل تحویل بگیرند یا به صورت دیگری تحویل بگیرند. در هر دو مورد، مصرف‌کنندگان، گاز CO2 کمتری را در مقایسه با به خرید رفتن منتشر می‌کنند.

 این عامل مشترک باید KPIs زیر را تحت تاثیر قرار دهد:

• تراکم ترافیک 

• کاهش مصرف انرژی و انتشار گاز CO2

• ساده‌سازی زیرساخت

 4. توزیع مشترک غیرشهری

 در محدودهای غیر شهری، چالش‌ها و به دنبال آن، راه‌حل‌ها، کمی متفاوت هستند. یعنی، در فاصله‌های طولانی به مغازه یا خانه مشتریان، بهینه‌سازی حمل‌ونقل هدف اصلی است. در این مورد، بارگیری کامل از انبارهای مشترک با استفاده از حالت‌های دیگری از حمل‌ونقل مثل قطار، کارآمدترین راه برای انتقال به مناطق دوردست است.

 یک مرکز تثبیت منطقه‌ای، عملکرد مشابهی با قطب‌های شهری دارد. به طور همزمان این مراکز تثبیت به ادغام جریان‌های محلی نیاز دارند تا یک بازپرسازی کارآمد به مغازه‌ها ایجاد کنند. در بازپرسازی شهری، مدل های تحویل در خانه باید در عطف با مدل‌های بازپرسازی مغازه در نظر گرفته شوند.

 همچنین در توزیع شهری، کلید، تثبیت جریان‌های تحویل (محصولات مختلف بر اساس سفارهای گوناگون از طریق سرویس‌های سفارش‌دهی آنلاین مختلف) با این مراکز تثبیت است. بدین ترتیب، یک تقارب بین خرید در خانه و توزیع در همسایگی خواهد بود؛ یعنی اینکه به مصرف‌کنندگان این حق انتخاب داده می‌شود تا محصولی که آنلاین سفارش داده‌اند را هم در منزل یا در محل خاصی تحویل بگیرند که در هر دو مورد، انتشار گازCO2 کاهش می‌یابد.

 این عامل مشترک باید در درجه اول بر KPIs زیر اثر بگذارد:

• کاهش مصرف انرژی و انتشار گاز CO2

• ساده‌سازی زیرساخت

 راه‌حل‌های جدید کار کردن با یکدیگر

 موضوع مشترک برای تمام سناریوهای زنجیره تامین آینده، «همکاری» است. البته فقط تعیین مزایای همکاری کافی نیست، چراکه شرکای متعددی برای تغییر در زنجیره تامین، در این زنجیره حضور فیزیکی دارند. پس فقط نباید یک چشم‌انداز مشترک از چیزهایی که باید انجام شود، داشت؛ بلکه باید چشم‌اندازهای فردی و چالش‌های منحصر به فرد پیش روی هر شریک را در نظر گرفت:

 • مصرف‌کنندگان و خرده‌فروشان، ابعاد پایداری را در انتخاب‌هایشان می‌سنجند، اما زیاد به پرداخت هزینه اضافی برای آن تمایل ندارند. مصرف‌کنندگان می‌خواهند بیشتر درباره اثر پایدار خرید خود مطلع شوند؛ مانند انتشار گاز CO2 هنگام خرید کردن با ماشین.

 • خرده‌فروشان برانگیخته شده‌اند تا به منظور رشد پایدار و سودآور، ‌به مطلوب‌ترین روش خدمت‌رسانی کنند. خرده‌فروشان از همکاری و استانداردسازی استقبال می‌کنند اما فقط این بر توانایی‌شان در متمایز ساختن خودشان در بین کاسبان اثر می‌گذارد. 

 • آرزوی تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان، تولید، بازاریابی و تامین محصولاتی است که مصرف‌کنندگان نیاز دارند و همچنین می‌خواهند که به صرفه باشد. آن‌ها برانگیخته شده‌اند تا پایداری زنجیره تامین خود را بهبود ببخشند، اما توانایی آن‌ها برای رسیدن به پیشرفت‌های پایدار، مستلزم همکاری و مشارکت نزدیک با خرده‌فروشان و کاسبان است.

 • ارایه‌دهندگان خدمات لجستیک، فرآیند توزیع را از تامین‌کننده به مصرف‌کننده آسان می‌کنند. آنها برانگیخته شده‌اند تا در تجارت برای رشد پایدار متقابل، یک شریک پیش‌قدم باشند؛ اما این مستلزم قراردادهای بلندمدت و فرآیندهای معمول و طبقه‌بندی اطلاعات است.

 فرهنگ‌های شرکت‌ها، شاخص‌های کلیدی عملکردی (KPIs) و توانایی‌های درون سازمان‌ها می‌توانند عاملانی برای ابتکارات مشترک باشند. بزرگترین چالش این است: «چگونه مردم را برای دنیای جدیدی از مشارکت آماده کنیم؟» چندین تغییر مرتبط با مردم وجود دارد که باید در نظر گرفته شود، از جمله:

 • انگیزه‌ها و مقیاس‌ها. این موضوع شامل موفقیت مشترک بین جنبه‌های مالی، عملیاتی و مرتبط با مصرف‌کننده (KPIs) می‌شود که از طریق زنجیره ارزش، درآمدزایی می‌کند و بیشتر از همه برای خرده‌فروشان، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان ایجاد ارزش می‌کند. یک عامل موفقیت مهم دیگر، درگیری مدیریت ارشد در به صف کردن معیارهای داخلی برای حمایت از شاخص‌های کلیدی عملکردی تعیین‌شده است؛ معیارهایی که شفاف و قابل رویت هستند. 

 • توانایی‌ها. یک مدل شایسته برای مهارت‌ها و دانش جدید برای روش‌های نوآورانه، مستلزم حمایت از توانایی‌های توافقی است. شرکت ها باید اجرای این طرح را به طور مشترک در پیش بگیرند.

 • طراحی و منابع سازمانی. مسئولیت‌ها و قوانین مشخصی برای اشخاص کلیدی باید مشخص شوند. به‌ویژه نقش تیم رهبری یا «مدیر روابط عمومی».

 مزایای مدل یکپارچه

 واضح است که صنعت لجستیک از هر کدام از این اجزای همکاری، به‌ویژه پیشرفت‌های فردی که شرکت‌ها با اجرای راه‌حل‌های مبتکرانه به دست آورده‌اند ، سود می‌برد؛ اما ارزش هم‌افزای واقعی در کنار هم قرار دادن این‌ها در جهت یک راه‌حل صحیح صنعت چه خواهد بود؟

 برای نشان دادن این‌که این مدل چگونه کار می‌کند، مدل‌های محاسبه‌ای مختلفی در یک مدل یکپارچه ترکیب شده‌اند. این مدل، وضعیت کنونی را با وضعیت آینده مقایسه می‌کند. این مدل اجزای مشترک انبارداری مشترک، اشتراک اطلاعات، کاهش زمان انتقال، حمل‌ونقل مشترک به محدوده‌های شهری و حمل‌ونقل مشترک به مناطق غیرشهری را با یکدیگر ترکیب می‌کند.

 مدل وضعیت کنونی، هشت تولیدکننده را که مقدار مساوی از محصولات را در روز به چهار خرده‌فروش مختلف می‌فرستند را در نظر گرفته است. در وضعیت موجود ، این هشت تولیدکننده هر کدام انبار خودشان را دارند. هر خرده‌فروش نیز از مراکز توزیع منطقه‌ای خود و با استفاده از راه‌های شهری و غیرشهری مختلف، محصولات را به چهار مغازه شهری و چهار مغازه غیر شهری ارسال می‌کند.

 کاراکترهای این موقعیت:

 • ذی‌نفعان، خرده‌فروشان و تولیدکنندگان هستند.

• مصرف‌کنندگان و مغازه‌ها، هم شهری هستند و هم غیرشهری.

• هر تولیدکننده‌ای، انبار خودش را دارد.

• هر خرده‌فروش، مرکز توزیع خودش را دارد.

• هر تولیدکننده ، محصولاتش را به هر چهار مرکز توزیع می‌فرستد.

• یک خرده‌فروش، محصولات را از مرکز توزیع خود به هر یک از مغازه‌هایش می‌فرستد.

• در میان تولیدکنندگان، در میان خرده‌فروشان و بین تولیدکنندگان و خرده‌فروشان با هم، هیچ نوع همکاری در زنجیره تامین فیزیپکی وجود ندارد.

 تمام شاخص‌های کلیدی عملکردی برای هزینه‌های حمل‌ونقل، هزینه‌های جابه‌جایی و بازرسی، مسافت نهایی طی شده به‌وسیله کامیون‌ها، انتشار گازها و کنترل زمان ، در این مدل یکپارچه می‌تواند به طور قابل ملاحظه‌ای بهبود بیابند.

 اما در مدل جدید، هشت تولیدکننده به دو گروه چهارتایی تقسیم شده‌اند که هر گروه یک انبار مشترک دارد. از این انبارهای مشترک، سفارش‌های مغازه‌ها در کامیون‌ها یا به یک قطب شهری یا به یک مرکز قطب منطقه‌ای، جایی که جریان‌های متفاوت به طور کارآمد در مسیرهایی ادغام شده‌اند ، بار زده می‌شوند.

 در مورد بازپرسازی شهری، حمل‌ونقل جایگزین در شهری استفاده می‌شود و نه تنها کیلومتر طی شده را کاهش داده، بلکه انتشار گاز CO2 را نیز در هر شهر کاهش داده است. در مورد بازپرسازی غیر شهری، مغازه خرده‌فروشان مختلف به بازپرسازی مغازه کارآمدتر تبدیل شده‌اند، مثل یک جاده در هر روستا.

 با توجه به این موضوع، کاملاً واضح است که برای تحقق بخشیدن به این مدل آینده، تمام مفاهیم همکاری که قبلا گفته شده، نیاز هستند.

 نتیجه ترکیب این مفاهیم، شاخصی را ارایه می‌کند که این مدل‌ها در واقع می‌توانند یکدیگر را تقویت کنند و یک اثر هم‌افزایی ایجاد کنند. (یک نمای کلی از پارامترهای دقیقی که در این مدل‌های محاسبه‌ای استفاده می‌شوند به طور جداگانه در بخش ضمیمه ذکر شده‌اند.)

 یک مثال از مدل بیان می‌کند که تمام شاخص‌های کلیدی عملکردی برای هزینه‌های حمل‌ونقل، هزینه‌های جابه‌جایی و بازرسی، مشافت نهایی طی شده به‌وسیله کامیون، انتشار گازها و کنترل زمان می‌توانند به طور قابل ملاحظه ای بهبود بیابند:

 • تقریبا 40 درصد کاهش در هزینه حمل‌ونقل در هر پالت

• 20 درصد کاهش در هزینه‌های جابه‌جایی و بازرسی در هر پالت

• 25 درصد کاهش در کیلومتر طی شده توسط کامیون

• 25 درصد کاهش در انتشار CO2 در هر پالت

• 40 درصد کاهش در زمان

 ضمناً، مهم است که به یاد داشته باشید که این مدل اثر منفی بر پارامترهای مشتری-دسترسی، نخواهند داشت. به علاوه، باید به این مسئله توجه شود که یکی از مفروضات اساسی و مهم در این مدل، این است که سفارشات مغازه می‌تواند در انبار مشترک جمع شوند. به این معنی است که می‌توان مرکز توزیع خرده‌فروش را کنار گذاشت. مدل انتقال به این جایگاه (جایگاه آینده) آسان نباشد؛ زیرا تا زمانی که بخشی از سفارشات مغازه هنوز در مرکز توزیع خرده‌فروش جمع می‌شوند، این مدل انتزاعی است. اگرچه، بخشی از بسته‌هایی که در انبار مشترک هستند، می‌توانند به مرکز توزیع خرده‌فروش فرستاده شوند و این اقدام یک اثر مثبت بر کنترل زمان زنجیره تامین دارد.

 این مدل به وضوح تمام نشان می‌دهد که یکپارچه‌سازی مفاهیم همکاری می‌تواند پیشرفت‌های قابل توجهی را به همراه مزایایی برای جامعه، صنعت، شرکت‌های شخصی و نهایتاً برای مشتریان و کاسبان به ارمغان بیاورد.

 کاراکترهای مدل یکپارچه وضعیت آینده

 • ذی‌نفعان، تولیدکنندگان و خرده‌فروشان هستند.

• تولیدکنندگان، یک انبار مشترک دارند که توسط یک ارایه‌کننده سرویس لجستیک کار می‌کند. در این مثال چهار تولیدکننده، یک انبار مشترک دارند.

• خرده‌فروشان، مرکز توزیع شخصی برای خود دارند.

مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار
اعضاء: مجتبی سلیمانی سدهی، الناز میاندوآبچی، احسان بلندی‌فر، مهدی همتی، محسن شیخ‌سجادیه، ابوالفضل شفایی، حوریه امیدی
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar