لجستیک و زنجیره تامین
این وبلاگ اکنون یکی از مراجع اصلی مباحث لجستیک و زنجیره تامین در ایران است که تاثیرگذاری آن به لطف خدا و تلاش دست‌اندرکاران و پشتیبانی مخاطبان، بسیار زیاد بوده و اکنون در کنار ماهنامه لجستیک و زنجیره تامین یکی از مراجع اصلی درسی و آموزشی کشور شده است. این وبلاگ به طور تخصصی به مباحث حوزه لجستیک و مدیریت زنجیره تامین پرداخته و تلاش می کند موضوعات و مباحث روز مربوط را مطرح کرده و در اختیار دوستداران این حوزه قرار دهد.
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار - چهارشنبه ۱۳٩٠/۱۱/٢٦

منبع: سایت شرکتهای انبارهای عمومی و خدمات گمرکی ایران

آگاهی از چشم‌انداز هر صنعت در یک افق زمانی مشخص، از عواملی است که می‌تواند اسباب پیشرفت دست‌اندرکاران و فعالان آن صنعت و حرفه را فراهم کند. بر همین اساس، موسسه‌های تحقیقاتی در مراکز علمی دنیا به صوت مستمر به دنبال ترسیم فضای کسب و کار در آینده هستند. آشنایی با این رویکردها، در حفظ و یا ارتقاء مزیتهای رقابتی بنگاهها در طول زمان مؤثر است.

صنعت انبارداری و لجستیک نیز یکی از بخش‌های مهم چرخه اقتصاد جهانی به شمار می‌رود و به همین دلیل دست‌اندرکاران امر اقتصادی، چشم‌انداز سال 2016 میلادی این صنعت را ترسیم کرده‌اند که بخش نخست آن چندی پیش در پایگاه اینترنتی شرکت انبارهای عمومی و خدمات گمرکی منتشر شد. مطلبی که در ادامه آمده است، مربوط به فصل اول این سند است که می تواند راه‌گشای دست‌اندرکاران امر برنامه‌ریزی باشد.


نظریه عاملان تغییر و اثر آنها بر زنجیره تامین آینده

آیا برای سال 2016 آماده هستید؟ این سوالی بود که در گزارشی تحت عنوان «2016: زنجیره ارزش آینده» مطرح شد که شرکت «ابتکار تجارت جهانی» با همکاری «اینتل» و «Capgemini» منتشر کرد. در این گزارش نتیجه گرفته شد که «همکاری بهبود یافته بین تمام واحدها برای رسیدن به یک زنجیره ارزش کارآمدتر و تامین بهتر نیازهای مشتری، حایز اهمیت است.»

این گزارش جدید بر زنجیره تامین فیزیکی آینده و نقش مهمی که همکاری و مشارکت در آن بازی می‌کند، تمرکز دارد. اولین قدم در مشخص ساختن سناریوهای مناسب برای زنجیره تامین آینده، درک روندها و نیروهای وابسته‌ای است که در سال‌های پیش‌رو پیش‌بینی شده‌اند.

 

 شرح جدول 1: نیروهای خارجی که بر زنجیره تامین آینده اثر می‌گذارند شامل مسایل اقتصادی، زیست‌محیطی، دموگرافیکی، تکنولوژی‌های جدید و قوانین جاری است. این نیروهای خارجی، به تنهایی نمی‌توانند اثری داشته باشند اما بر زنجیره تامین آینده اثر خواهند گذاشت. اگرچه، صنعت می‌تواند بخشی از شکل‌دهنده زنجیره تامین آینده در حوزه روندهای اصلی رفتار مشتری، جریان اطلاعات و جریان محصول باشد.

 نیروهای خارجی باعث تغییر می‌شوند

 وقتی به آینده نگاه می‌کنیم، چند روند خارجی می‌بینیم که به صنعت 10 سال آینده شکل می‌دهند که عمدتا خارج از کنترل صنایع هستند. اما خرده‌فروشان و شرکت‌ها باید اثر این نیروهای خارجی را بر کسب و کارشان در نظر بگیرند و تعیین کنند که چطور باید به این تغییرات عکس‌العمل نشان بدهند. برخی از این نیروهای خارجی، عبارتند از:

 •روند اقتصادی: بازارهای جدید و یک تعادل اقتصادی جدید.

 برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقا و کره در سال‌های پیش‌رو جزو بازارهای اصلی خواهند بود. هر کدام از این بازارها در مقایسه با تغییرات موازی که در آمریکای شمالی و اروپای غربی رخ می‌دهند، خیلی سریع‌تر رشد می‌کنند. همچنین در تعادل بین منبع محلی و منبع جهانی تغییراتی به وجود خواهد آمد. 

 •روند زیست‌محیطی: پایداری و کمیابی منابع طبیعی.

 در سناریوهای آینده، اول به پایداری توجه خواهد شد، اما صنعت باید مصرف‌کنندگان را متقاعد کند که برخی از تغییرات به دلیل حفظ زیست‌محیط انجام می‌شود. «معاهده بالی 2007» و دیگر ابتکارات سیاسی، صنعت را به چالش می‌کشند تا با راه‌حل‌های دستیابی به موفقیت در سال 2020 کنار بیاید. حفظ انرژی و مواد اولیه و دیگر منابع مثل آب، یک بعد بسیار مهم در زنجیره‌های تامین آینده خواهند بود و اینکه احتمالاً هزینه‌ها ثابت خواهند ماند، ولی ذخایر رفته‌رفته کاهش می‌یابد. 

 •روند دموگرافیک: شهرنشینی.

 آینده با تغییرات دموگرافیکی به طور چشمگیری تغییر خواهد کرد؛ مانند افزایش جمعیت شهری در کشورهای غربی. پیش‌بینی شده است که 51.3 درصد جمعیت جهان در سال 2010 شهرنشین خواهد شد. 

 در سال‌های پیش رو، دوره جدیدی از همکاری صنعت را خواهیم دید که یک فاکتور مهم در موفقیت آینده خواهد بود.

 •روند تکنولوژی‌های جدید: انفجار اطلاعات.

 قانون «مور» (Moore) هنوز در حال اندازه‌گیری اثرات تکنولوژی‌های جدید در بخش‌هایی است که تا حالا مورد توجه نبودند. برای مثال، تکنولوژی‌های مبتنی بر RFID ، نقش بزرگی را در آینده بازی خواهند کرد. به علاوه، پذیرفتن و به‌کارگیری تکنولوژی‌های جدید توسط مصرف‌کنندگان و کاسبان (در خانه و مغازه) سریعاً رشد خواهد کرد. 

 •روند نظارتی: قوانین جدید، تبعیت جدید.

 علاوه بر اینکه فشار مصرف‌کننده و رشد شرکت‌ها بر یکی شدن مسئولیت اجتماعی تاکید می‌کند، دولت‌ها قوانین بیشتری را تصویب کرده که به‌طور خاص حوزه‌هایی مانند ثبات و پایداری را هدف قرار می‌دهند و به نوعی این صنعت را محدود می‌کنند. دولت‌ها و نهادهای نظارتی در هر سطحی (محلی، ملی و بین‌المللی) این کار را می‌کنند. به علاوه، مقررات کار کنونی باید لغو شوند (برای مثال برای ساعت کاری منعطف‌تر) تا به زیرمجموعه‌ها اجازه داده شود که از ظرفیت کامل خود با استرس کمتری استفاده کنند.

 روند صنعت در جهت تغییر

 روندهای کلیدی‌ای وجود دارد که بر زنجیره ارزش آینده به‌ویژه در رفتار مصرف‌کننده و جریان اطلاعات و محصولات تاثیر خواهد گذاشت. در تقابل با نیروهای خارجی، صنعت تا حدی توانایی شکل دادن تغییر را دارد. برخی از این روندها عبارتند از:

 •رفتار مصرف‌کننده: تاثیر بر زنجیره ارزش.

 مصرف‌کنندگان و کاسبان به سوی تقاضای بیشتری خواهند رفت. درحقیقت آنها، شرکای فعال در زنجیره تامین خواهند بود و مستقیما بر توسعه و پیشرفت محصول تاثیر می‌گذارند. آنها به طور فزاینده با کانال‌های مختلف (آنلاین، سیار، در مغازه) در رابطه با سفارش و خرید جدید تعامل خواهند کرد و مکانیسم‌های تحویل دیگری را در کنار مغازه، مثل توزیع در منطقه و تحویل در خانه به‌وجود می‌آورند.

 •جریان محصول: طراحی مجدد زنجیره تامین.

 چالش‌های جدید صنعت، راه‌حل‌های جدیدی را برای زنجیره تامین، ضروری ساخته است. ساختارهای شهری نیازمند توجه ویژه‌ای هستند. حمل‌ونقل و زیربنای کنونی به طور فزاینده متراکم شده‌اند و مانع از خدمت‌رسانی مورد نیاز شده‌اند. به‌علاوه، قیمت انرژی و مقررات دولت (مثل توزیع شهری)، اثر قابل ملاحظه‌ای بر حمل‌ونقل دارند. بنابراین صنعت باید مجدداً درباره چگونگی توزیع محصولات تجدیدنظر کند.

 •جریان اطلاعات: مدیریت پیچیدگی از طریق شفافیت.

 زنجیره‌های تامین در آینده خیلی پیچیده‌تر از امروز خواهند شد. شرکت‌ها باید تعیین کنند که چقدر باید با یکدیگر کار کنند تا عرضه و تقاضا را با هم به طور کارآمد تطبیق دهند. اشتراک اطلاعات، امر مهمی برای کمک به شرکت‌ها است تا تقاضای مصرف‌کننده را پیش‌بینی کنند و همکاری و مشارکت نیز باید بر منافع مشترک بدون تحت تاثیر قرار گرفتن موقعیت رقابتی شرکت‌ها تمرکز کند.

 نتیجه‌گیری

تغییرات مهمی باید صورت گیرد: 

•همکاری درست و حقیقی، حتمی خواهد بود: در سال‌های پیش رو، شاهد دوره جدیدی از همکاری صنعت خواهیم بود که در موفقیت آینده، یک فاکتور مهم به حساب می‌آید. در بیشتر موارد، این فاکتور، شرکت‌ها را وادار می‌کند تا دوباره درباره مزیت رقابتی خود تجدید نظر کنند و بعید نیست که شاید بعضی از کسب و کارهای دارای ماهیت متفاوت نیز برای همکاری با رقبایی مثل «توزیع و ارسال کالا در شهرهای داخلی» کاندیدا شوند. به علاوه همکاری صنعت برای ترغیب دولت برای تدوین و اجرای قوانین مناسب‌تر، اثرگذار خواهد بود.

 •مدیران زنجیره تامین به توانایی‌های جدیدی نیاز خواهند داشت:با در نظر داشتن این چالش‌ها، به راه‌های جدید کار کردن، ابزارهای جدید و توانایی‌های مدیریت زنجیره تامین جدید نیاز داریم. مدیران جدید زنجیره تامین فقط به کارآیی نگاه نخواهند کرد، بلکه پتانسیل نوآوری و همکاری را هم مد نظر قرار خواهند داد.  ذهنیت کنونی درباره توانایی‌های مدیریت باید برای تحقق بخشیدن به این دیدگاه تغییر کند و برای دستیابی به این ذهنیت جدید، باید آموزش جدید و مهارت‌ها و ابزارها را توسعه داد. برنامه‌های آموزشی باید با در نظر گرفتن این مسایل رفتاری و توسعه یک روش جدید برای راهبری، پایه‌ریزی شوند.

 بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که «نمای کلی این روندها که بر سناریوهای زنجیره تامین آینده تاثیر می‌گذارند و آن را تحریک می‌کند، به وضوح می‌گوید که تغییرات مهمی در صنعت باید صورت پذیرد.»

 در فصل بعدی، تغییرات در زنجیره تامین فیزیکی که برای حرکت به سوی چشم‌انداز سال 2016 ضروری است را توضیح خواهیم داد.

مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار
اعضاء: مجتبی سلیمانی سدهی، الناز میاندوآبچی، احسان بلندی‌فر، مهدی همتی، محسن شیخ‌سجادیه، ابوالفضل شفایی، حوریه امیدی
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar