لجستیک و زنجیره تامین
این وبلاگ اکنون یکی از مراجع اصلی مباحث لجستیک و زنجیره تامین در ایران است که تاثیرگذاری آن به لطف خدا و تلاش دست‌اندرکاران و پشتیبانی مخاطبان، بسیار زیاد بوده و اکنون در کنار ماهنامه لجستیک و زنجیره تامین یکی از مراجع اصلی درسی و آموزشی کشور شده است. این وبلاگ به طور تخصصی به مباحث حوزه لجستیک و مدیریت زنجیره تامین پرداخته و تلاش می کند موضوعات و مباحث روز مربوط را مطرح کرده و در اختیار دوستداران این حوزه قرار دهد.
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار - سه‌شنبه ۱۳٩٢/٧/۱٦

تهیه کننده: نادر غفاری‌نسب, گروه پژوهشهای لجستیک و زنجیره تامین

نتایج حاصل از شانزدهمین مطالعه سالیانه پیرامون شرکت‌های لجستیکی طرف‌سوم (3PL) که در سال 2012 توسط موسسه تکنولوژی جورجیا و شرکت کاپجمینی[1]انجام شده است، تصریح می‌کند که ارایه‌دهندگان خدمات لجستیکی طرف‌سوم همچنان به فراهم کردن ارزش‌های راهبردی و عملیاتی برای بسیاری از فرستندگان کالا در دنیا ادامه می‌دهند. فرستندگان کالا، مدیریت زنجیره تامین و لجستیک را به‌عنوان پشتیبانی‌کنندگان کلیدی موفقیت کسب‌وکارشان می‌دانند به‌گونه‌ای که تقریبا سه‌چهارم از پاسخ‌دهندگان به پیمایش این مطالعه بیان می‌کنند که شرکت‌های 3PL راه‌های نوآورانه و جدیدی را برای بهبود اثربخشی لجستیک ارایه می‌دهند.



[1] Capgemini


نتایج ارایه شده در این گزارش، حاصل تحقیق پیمایشی است که در آن 1561 نفر از مدیران و مجریان صنایع مختلفی که از 3PL ها استفاده کرده‌اند یا نکرده‌اند و همچنین 697  نفر از مدیران و مجریان شرکت‌های لجستیکی طرف‌سوم (3PL) به پرسش‌های مطرح شده در این پیمایش پاسخ داده‌اند. یافته‌های کلیدی این مطالعه شامل موارد زیر است:

مشتریان شرکت‌های 3PL همچنان از مشارکت با این شرکت‌ها اظهار رضایت می‌نمایند. همانند سال‌های گذشته، در مطالعه سال 2012 نیز، شرکت‌ها در سطح صنایع و در تمام نقاط جهان، مدیریت زنجیره تامین و لجستیک را به عنوان جزء کلیدی موفقیت تجاری کلی خود ذکر کرده و بسیاری از آن‌ها 3PL ها را برای کمک به فراهم کردن راه‌های جدید و مبتکرانه برای بهتر کردن کارایی لجستیک خود ذکر می‌کنند.

هزینه لجستیک جزء لاینفک هزینه‌های سازمان‌ها می‌باشد. در تمام مناطق مشمول مطالعه 2012، ارسال‌کنندگان پاسخ دهنده گزارش می‌‌کنند که هزینه لجستیک به طور میانگین 12 درصد از سود فروششان است و آن‌ها 42 درصد از مقدار کل هزینه لجستیک خود را برون‌سپاری می‌کنند. البته باید توجه داشت که فعالیت‌های مختلف را با درصدهای متفاوتی برون‌سپاری می‌کنند. بعنوان مثال، درصدی از فعالیت لجستیکی حمل و نقل که برون‌سپاری می‌گردد متفاورت از درصد مربوط به فعالیت لجستیکی انبارداری است. روی هم رفته، پاسخ‌دهندگان مطالعه که از خدمات 3PL استفاده می­کنند، گزارش می‌کنند که فعالیت‌های برون‌سپاری شده آن ها شامل 56 درصد از هزینه حمل و نقل و 39 درصد از هزینه عملیات انبارداری است. بعبارتی دیگر، بیشترین قسمت از هزینه برون سپاری شده صرف حمل‌ونقل می‌شود.

از یک نقطه نظر دیگر می‌توان گفت که فعالیت‌های لجستیکی که با تناوب بیشتری به برون‌سپاری شدن ادامه می‌دهند، شامل آن‌هایی است که بیشتر تراکنشی[1]، عملیاتی و تکراری هستند. در حالیکه آن‌هایی که با تناوب کمتری برون‌سپاری می‌شوند، بیشتر، استراتژیک، مربوط به رویارویی مستقیم با مشتری و متمرکز بر IT هستند. در آینده ممکن است مشتری‌ها بیشتر پذیرای خدمات استراتژیک که ممکن است از طرف 3PL ها ارائه شوند، باشند. یک مشاهده از نتایج 2012 این است که عموما، درصدی که توسط ارسال‌کننده‌ها برای برون سپاری فعالیتهای لجستیک منفرد گزارش شده است کمی کمتر از مقادیری است که در سال‌های قبل‌تر گزارش شده است. همان طور که گفته شد این موضوع احتمالا به این علت است که پاسخ دهندگان مطالعه 2012 شامل درصد بیشتری از پاسخ دهندگانی است که در دسته فروش سالانه پایین‌تری نسبت به مطالعه سال‌های پیش هستند و شرکت‌هایی که در دسته فروش سالانه پایین‌تر قرار دارند تمایل به برون‌سپاری خدمات لجستیک کمتری دارند.

از جمله مهمترین معیارها در برون‌سپاری فعالیت‌های لجستیکی می‌توان به معیار هزینه اشاره نمود. بررسی معیارهایی شامل هزینه لجستیک،‌ هزینه موجودی و هزینه تجهیزات ثابت، نشان می‌دهد که این هزینه‌ها در صورت استفاده از 3PL ها کاهش می‌یابند. همچنین، مطالعه معیارهای نرخ برآورده شدن سفارشات و دقت سفارش، نشان می‌دهد که داشتن رابطه با 3PL ها موفقیت آمیز بوده است؛ به طوریکه، 60 درصد از ارسال‌کنندگان پاسخ دهنده، گزارش کرده‌اند که استفاده از 3PL­ ها باعث افزایش سال به سال سود آن ها شده است و 88 درصد از 3PL ها نیز با این موضوع موافقت داشته‌اند. علی­رغم نرخ مثبت موفقیت مشاهده شده توسط هر دوی ارسال‌کننده‌ها و 3PL ها، به نظر می‌رسد هنوز فرصت برای افزایش سود برای استفاده کننده‌ها از خدمات لجستیک برون سپاری شده، وجود داشته باشد. البته باید توجه داشت که مشارکت با شرکت‌های 3PL تنها برای بهبود معیارهای هزینه‌ای و یا سطح خدمت ارائه شده صورت نمی‌گیرد. در سال‌های اخیر، معیارهایی همچون کارایی سوخت و میزان انتشار کربن و در واقع توجه به مسائل زیست محیطی، رفته رفته از اهمیت بیشتری در فرایند تصمیم‌گیری برای انتخاب 3PL ها توسط ارسال کننده ها برخوردار شده‌اند.

موضوع قابل توجه دیگر در استفاده از خدمات لجستیکی طرف سوم، تکنولوژی اطلاعات است. تکنولوژی اطلاعات به عنوان یک عنصر کلیدی از رابطه بین  3PLها و ارسال کنندگان باقی است. ضروری‌ترین قابلیت‌های مربوط به تکنولوژی اطلاعات آن‌هایی هستند که مرتبط به فعالیت‌های اجرایی و فرایندهایی مانند حمل و نقل، انبارداری/مدیریت مراکز توزیع ، تبادل الکترونیکی داده­ها، شفافیت (قابل مشاهده بودن) و غیره هستند. قابلیت‌های دیگری که دارای اهمیت کمتری هستند، بیشتر قابلیت‌‌های استراتژیک و تحلیلی می‌باشند. نتایج مطالعه 3PL ها در سال 2012 نشان می‌دهد که 54 درصد از پاسخ‌دهندگان ارسال کننده از قابلیت تکنولوژی اطلاعات 3PL ها راضی هستند و 93 درصد از آن‌ها اظهار می‌کنند که قابلیت‌های IT  یک عنصر اساسی از تخصص 3PL ها است. اما بین نظرات ارسال‌کننده‌ها درباره اینکه آیا آن‌ها فکر می‌کنند که فن‌آوری اطلاعات یک عنصر لازم برای تخصص 3PL است، و اینکه آیا آن‌ها از قابلیت‌های IT شرکت‌های 3PL راضی هستند، تفاوت وجود دارد که به آن شکاف فناوری اطلاعات گفته می‌شود. این شکاف با وجود کاهش در سالهای اخیر، همچنان وجود دارد. 

با توجه به موارد اشاره شده در گزارش سالیانه، بطور کلی می‌توان گفت که میزان استفاده از خدمات لجستیکی طرف سوم روند رو به رشدی را از خود نشان می دهد. اکثریت ارسال‌کنندگان پاسخ‌دهنده (64 درصد از آن‌ها) گزارش می‌کنند که در حال افزایش استفاده از خدمات 3PL هستند، در حالی که 24 درصد در حال بازگشت به درون‌سپاری خدمات 3PL بوده و 58 درصد گزارش می‌کنند که در حال کاهش یا ادغام کردن تعداد 3PL های مورد استفاده هستند. در این میان درصد پایینی از سازمان‌ها نیز اصرار بر عدم استفاده از خدمات لجستیکی طرف سوم و مشارکت با 3PL ها دارند. کسانی که از خدمات 3PL استفاده نمی‌کنند علت‌هایی را برای عدم استفاده از آن ها ذکر می‌کنند. در بین آن ها رایج‌ترین دلایل عبارتند از: لجستیک در شرکت‌ما یک قابلیت اساسی است؛ لجستیک بسیار مهمتر از آن است که برون سپاری شود؛ کاهش هزینه‌ها انجام نخواهد شد؛ یکپارچه‌کردن سیستم IT ما با سیستم 3PL ها بسیار مشکل است. در حالیکه یک منطق خاص پشت هر یک از این دلایل برای تصمیم به عدم برون‌سپاری وجود دارد،‌ دقیقا همین عوامل برای شرکت‌های دیگر، دلیلی برای تصمیم به برون سپاری فعالیتهای خاص است.

در پایان این نوشتار مروری بر عوامل کلیدی موثر در ایجاد رابطه موفق بین ارسال کننده‌ها و شرکت‌های 3PL انجام می‌دهیم. بر اساس مطالعه سال 2012 خدمات لجستیکی طرف سوم، فاکتورهای مختلفی که به موفقیت رابطه بین  3PLها و ارسال‌کنندگان مربوط می‌شود، عبارتند از:

  • باز بودن[2]، شفافیت، روابط خوب
  • چابکی و انعطاف‌پذیری برای تطبیق نمودن با چالش ها و نیازهای تجاری آینده و امروز
  • علاقه به "تقسیم سود" بین 3PL ها و ارسال کننده‌ها
  • علاقه به همکاری با شرکت‌های دیگر،‌حتی رقیب‌ها برای رسیدن به بهبود خدمات و هزینه لجستیک.

به طور جالب توجهی، نتایج تحقیق جاری نشان می‌دهد که تقسیم سود و همکاری به علت بهبود نسبتا کم در تصویر تجارت جهانی تا حدی محبوبیت خود را از دست داده‌اند.



[1]Transactional

[2]Openness

مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار
اعضاء: مجتبی سلیمانی سدهی، الناز میاندوآبچی، احسان بلندی‌فر، مهدی همتی، محسن شیخ‌سجادیه، ابوالفضل شفایی، حوریه امیدی
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar