لجستیک و زنجیره تامین
این وبلاگ اکنون یکی از مراجع اصلی مباحث لجستیک و زنجیره تامین در ایران است که تاثیرگذاری آن به لطف خدا و تلاش دست‌اندرکاران و پشتیبانی مخاطبان، بسیار زیاد بوده و اکنون در کنار ماهنامه لجستیک و زنجیره تامین یکی از مراجع اصلی درسی و آموزشی کشور شده است. این وبلاگ به طور تخصصی به مباحث حوزه لجستیک و مدیریت زنجیره تامین پرداخته و تلاش می کند موضوعات و مباحث روز مربوط را مطرح کرده و در اختیار دوستداران این حوزه قرار دهد.
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار - دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/۱٤

تهیه کننده: مجتبی سلیمانی سدهی, گروه پژوهشهای لجستیک و زنجیره تامین

در این یادداشت به مهمترین مزیت‌های لجستیکی ایران در سطح کلان پرداخته شده است. مزیت‌ها و پتانسیل‌هایی که شاید کمتر کشوری در جهان را بتوان یافت که چنین مزیت‌هایی را به‌صورت یکجا دارا باشد. ولی عملکرد لجستیکی آن کشورها کجا و عملکرد لجستیکی ما کجا!



با مطالعه کشورهای پیشروی حوزه لجستیک در دنیا ملاحظه می‌شود که برخی از آنها، تنها با دارا بودن کمتر از یک سوم مزیت‌های لجستیکی ایران، خود را به عنوان کشوری ممتاز در حوزه لجستیک مطرح کرده و بعضا درآمدی بیش از درآمد نفتی کشورمان دارند (مثلا کشور سنگاپور).

ما با تمام امکانات و فرصتهای موجود جهت تبدیل شدن کشور به یک مرکز لجستیکی، متاسفانه نتوانسته‌ایم از این موهبتهای الهی و سابقه دیرین در امر لجستیک و بازرگانی به نحو مناسبی بهره ببریم. 

حتی می‌توان اذعان نمود طی یکصد سال اخیر هیچگاه توسعه لجستیک و بازرگانی، نه تنها در صدر اهداف و برنامه‌های این کشور قرار نداشته است بلکه حتی در حد مقدورات خود نیز بدان توجه نشده است.

درحالیکه دغدغه اصلی دهه‌های اخیر نظام برنامه‌ریزی کشور، توسعه صنعتی کشور بوده و هرچه برنامه‌های توسعه بیشتر رنگ‌وبوی صنعتی می‌گرفته‌اند بیشتر مورد تمجید و تعریف بوده‌اند؛ برخی کشورهای همسایه با درک درست شرایط محیطی و آینده‌گاری صحیح، به‌طور شایسته‌ای از موقعیت منحصربفرد منطقه خاورمیانه در جهت توسعه لجستیک و تجارت خود بهره برده‌اند. به‌گونه‌ایکه امروزه دنیا، کشور نفت‌خیزی همچون امارات را نه به خاطر چاههای نفتش بلکه به‌خاطر هاب لجستیکی بودنش می‌شناسد.

براساس نتایج حاصل از گزارش اخیر بانک جهانی که به عملکرد لجستیک پرداخته است، علیرغم اینکه ایران به‌لحاظ ژئوپلیتیکی موقعیتی استثنایی در منطقه (و حتی جهان) دارد و به‌طور بالقوه یک کشور تجاری-لجستیکی محسوب می‌شود، ولی متاسفانه به‌لحاظ عملکرد لجستیک وضعیت مناسبی نداشته و رتبه 112 در دنیا را داراست. این درحالیست که کشورهایی همچون امارات، بحرین، کویت، ترکیه و عربستان، علیرغم ضعیف‌تر بودن بسترها و موقعیت جغرافیایی‌شان نسبت به ایران، دارای رتبه‌ای به‌مراتب بهتر از ایران هستند. 

با مطالعه این گزارش‌ها مشاهده می‌شود که رتبه ایران از 103 در سال 2010 به 112 در سال 2012 تنزل یافته است. این درحالیست که امارات با جهشی هفت پله‌ای به رتبه 17 از بین 155 کشور دنیا رسیده است و ترکیه با 12 پله صعود به رتبه 27 دنیا رسیده است! 

در پایان مهمترین مزیت‌های لجستیکی ایران به‌صورت فهرست‌وار بیان شده است:

1)     سابقه دیرینه تجارت و بازرگانی در ایران؛

2)     پهنه گسترده کشور؛

3)     قرار گرفتن در منطقه خاورمیانه که این منطقه به لحاظ لجستیکی یک هاب محسوب شده و جزو مهمترین مناطق تجاری دنیا محسوب می‌شود؛

4)     کشورهای همسایه زیاد (ایران با 13 کشور مرز مشترک زمینی و دریایی دارد. بعلاوه، از طریق کشورمان دسترسی غیرمستقیم به بیش از 12 کشور دیگر در فاصله تقریبی 2000 کیلومتری از اطراف کشور واقع شده­اند امکان­پذیر است)؛

5)     دسترسی به آبهای آزاد؛

6)     دسترسی آسان به خیلی از کشورهای منطقه؛

7)     قابلیت تبدیل شدن به حلقه لجستیک بین آسیا و اروپا؛

8)     قرار داشتن در مسیر پنج کریدور بین‌المللی ترانزیت و تجارت کالا؛

9)     پتانسیل‌های فراوان ایران برای تبدیل شدن به هاب تجاری منطقه؛

10) موقعیت مناسب جغرافیایی مبادی ورودی/خروجی زمینی کشور به‌لحاظ دسترسی به بازار تولید و مصرف؛

11) مزیت کریدروهای هوایی عبوری از ایران به عنوان کوتاه­ترین کریدور هوایی میان قاره­ای؛

12) حجم بالای تجارت بین کشورهای همسایه شمالی ایران با کشورهای همسایه جنوبی ایران؛

13) بازار وسیع و پرمصرف داخلی کشور؛

14) شبکه توزیع گسترده در داخل کشور؛

15) تولید و صادرات بسیاری از کالاها و محصولات (به‌خصوص کشاورزی) به سایر کشورها؛

16) داشتن بنادر فوق‌العاده مناسب و استراتژیک (همچون بندر شهید رجایی)؛

17) داشتن چندین منطقه آزاد تجاری به‌خصوص در منطقه خلیج‌فارس؛

18) همسایگی با کشورهایی که محصور در خشکی هستند و ایران بهترین راه ارتباطی آنها با آبهای آزاد می‌باشد؛

19) قیمت پایین سوخت و حامل‌های انرژی در ایران؛

20) نیروی کار ارزان؛

21) شبکه گسترده جاده‌ای کشور؛

22) شبکه مناسب حمل‌ونقل ریلی در کشور؛

23) انجام اقدامات و مطالعات قابل توجه در حوزه لجستیک طی سالیان اخیر (از جمله، تدوین سند راهبردی توسعه زیرساختهای تجاری کشور)؛

24) داشتن متخصصین و اساتید برجسته در حوزه لجستیک؛

25) رویکرد بسیار مثبت و وسیع جامعه دانشگاهی و آکادمیک کشور به مقوله لجستیک طی دهه اخیر؛

مرکز پژوهشهای لجستیک و شبکه‌های کسب‌وکار
اعضاء: مجتبی سلیمانی سدهی، الناز میاندوآبچی، احسان بلندی‌فر، مهدی همتی، محسن شیخ‌سجادیه، ابوالفضل شفایی، حوریه امیدی
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar